Πως να θέτουμε υγιή όρια στις διαπροσωπικές μας σχέσεις

 Τα όρια αποτελούν φυσικές, συναισθηματικές, σεξουαλικές και πνευματικές ενδείξεις ικανές να μας προστατεύσουν και να μας οριοθετούν τόσο, από τον έλεγχο, τη χειραγώγηση και την εκμετάλλευση από τους άλλους, καθώς και από την έκθεση του ίδιου μας του εαυτού. Μας δίνουν τη δυνατότητα να διαχωρίζουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας από αυτά των άλλων και μας “υποχρεώνουν” να αναλάβουμε την ευθύνη των σκέψεων, των συναισθημάτων και των πράξεών μας.

Τα όρια μας βοηθηθούν στην θεμελίωση μίας υγιής σχέσης, όπου το κάθε μέλος της αναπτύσσεται και εξελίσσεται τόσο αυτόνομα και ανεξάρτητα, όσο και συνολικά παρέχοντας ασφάλεια και προστασία. H οριοθέτηση μας προστατεύει από αισθήματα ενοχής και θυματοποίησης και μας βοηθά να εξασφαλίσουμε την αυτοεκτίμησή μας εντός των σχέσεών μας. Αναλαμβάνοντας ο καθένας την ευθύνη των συμπεριφορών, σκέψεων και συναισθημάτων του, γλιτώνει από άσκοπα “εφηβικά παιχνίδάκια” με τους γύρω του.

Επιπλέον η οριοθέτηση μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε μια σαφή εικόνα για το πως θα θέλαμε να επεξεργαζόμαστε και να βιώνουμε τα όσα μας συμβαίνουν. Ακόμη μας βάζει σε θέση ενσυναίσθησης του άλλου, δίχως όμως να αναλαμβάνουμε την ευθύνη του. Τα όρια διατηρούν την ισορροπία ανάμεσα στη φροντίδα του εαυτού και στη διαθεσιμότητά μας απέναντι στους άλλους. Επομένως τα όρια για να είναι υγιή πρέπει να χαρακτηρίζονται από συναισθηματική ασφάλεια, ελευθερία και προστασία. Στην πράξη όμως, προσπαθώντας να θέσουμε τα όρια μας  προκύπτουν εμπόδια και δυσκολίες. Αυτά μπορούν να αφορούν :

• Αισθήματα ενοχής και φόβου πως δεν θα είμαστε πλέον αρεστοί και αποδεκτοί από τους άλλους.
• Λανθασμένα ή διαστρεβλωμένα πρότυπα για τις σχέσεις, που απορρέουν από το γονεϊκό πρότυπο.
• Όχι σαφή και ξεκάθαρα όρια κατά την παιδική ηλικία.
• Φόβος πως οι άλλοι θα μας εγκαταλείψουν ή θα τους “χάσουμε”. Από μια πιο βαθύτερη ανάγνωση μπορεί να προκύπτει πως φοβόμαστε ότι θα μείνουμε μόνοι μας.
• Φόβος μήπως πληγώσουμε τους άλλους.
• Φόβος να συγκρουστούμε με τους άλλους.
• Τάση κυριαρχίας πάνω στον άλλο παράλληλα με δυσκολία αποδοχής της αντίθετης άποψης και της διαφορετικής οπτικής που φέρει.
• Δυσκολία αποδοχής οποιασδήποτε μορφής οριοθέτησης
• Έλλειψη κατανόησης της προσωπικής απόστασης και του δικαιώματος για ιδιωτικότητα.  

    Τι μπορούμε να κάνουμε;

• Αρχικά, καθησυχασμός πως τα όρια δε σημαίνουν απομάκρυνση ή αποξένωση, αλλά είναι εκεί προκειμένου να εξασφαλίσουν την ευρυθμία της εκάστοτε διαπροσωπικής σχέσης.
• Ενεργητική ακρόαση της αντίθετης πλευράς.
• Διάλογος και ανοιχτή παράθεση των επιθυμιών και από τις δύο πλευρές. Διάθεση συμβιβασμού και εύρεσης “χρυσής τομής” σε καίρια για τη σχέση ζητήματα.
• Σαφής δήλωση των προσδοκιών μας από τους άλλους, γεγονός που θα μειώσει και το αίσθημα απογοήτευσης ή “εξαπάτησης”.
• Διάθεση επαναπροσδιορισμού των ορίων και όχι διατήρηση άκαμπτης στάσης.

   

Βιβλιογραφία

Cloud, H. & Townsend, J. (2012). Nein sagen ohne Schuldgefühle. Verlag SCM Hänsler.

Gabbard, G.O. & Lester, E.P (2002). Boundaries and Boundary Violations in Psychoanalysis. American Psychiatric Press Inc.

Giddens, A. (2016). Wandel der Intimität: Sexualität, Liebe und Erotik in modernen Gesellschaften. S.Fischer Verlag.

Hahn, K. & Burkart, G. (2013). Grenzen und Grenzüberschreitungen der Liebe: Studien zur Soziologie intimer Beziehungen II. Springer-Verlag.