Ο ρόλος των ονείρων στη ψυχοθεραπεία

Πρώτος ο Φρόυντ ασχολήθηκε με τα όνειρα των ασθενών του και τα μηνύματά τους. Πίστευε ότι το πρώτο όνειρο είναι σημαντικό διότι αποκαλύπτει τα βασικά προβλήματα του ασθενούς, προτού αυτός υψώσει άμυνες. Επομένως για τον Φρόυντ τα  όνειρα αποτελούν ένα  επιπλέον εργαλείο που έχει στη διάθεση του ένας θεραπευτής. Τα όνειρα θεωρούνται το στόμα του υποσυνείδητου, η περιγραφή των δυσκολιών του θεραπευόμενου δοσμένη σε άλλη μορφή, αυτής των εικόνων.
 Ο ρόλος των ονείρων, όπως αναφέρει ο Υalom στο βιβλίο του'' Το δώρο της ψυχοθεραπείας'', βοηθάει στην διευκόλυνση της θεραπευτικής διαδικασίας, καθώς σημαντικό ρόλο διαδραματίζει όχι τόσο η ακριβής ερμηνεία του ονείρου όσο  το  βαθύτερο νόημα της εμπειρία του θεραπευόμενου σε σχέση με τα συναισθήματα του. Η επικέντρωση στα όνειρα στο ξεκίνημα της θεραπείας, συχνά μας διαφωτίζει για τη δέσμευση ή την ανάπτυξη σχέσης εμπιστοσύνης όσον αφορά στη θεραπευτική συμμαχία. Επιπλέον τα όνειρα καθρεφτίζουν τη πορεία του θεραπευόμενου. Μάλιστα  o Yalom αναφέρει ότι  από την πρώτη κιόλας συνεδρία προτείνει, να σημειώνουν τα όνειρά τους σε ημερολόγιο και να φέρνουν το υλικό στη θεραπεία ώστε να το δουλεύουν μαζί μια πρόταση που έκανε συχνά στους θεραπευόμενούς του όπως λέει.
 Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που δείχνει τη συμβολική γλώσσα των ονείρων, είναι στο σημείο που ο Μάρβιν(θεραπευόμενος) αναφέρει ένα όνειρό του κατά το οποίο είδε να εξελίσσεται μία μεταμόσχευση καρδιάς, κάτι το οποίο σύμφωνα με το Yalom αποτελεί οπτικό σύμβολο της ίδιας της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας και ιδιαίτερα του σημείου στο οποίο βρισκόταν η σχέση τους. Ακόμη ένα σύμβολο της ψυχοθεραπείας αφορά ένα όνειρο του Μάρβιν κατά το οποίο είδε δύο νεογέννητα γατάκια με κλειστά τα μάτια τους, τα οποία έτρεξε να τα δείξει στη σύζυγό του. Σύμφωνα με το Yalom, τα γατάκια αντιστοιχούσαν στον ίδιο το Μάρβιν και τη σύζυγό του όπου μέσα από την ψυχοθεραπεία αναγεννήθηκε μία νέα έκδοση του εαυτού τους, λίγο πριν αποκτήσει βαθιά ενόραση.
Σε μία έρευνα ανθρωπιστικού χαρακτήρα που πραγματοποίησε μία ψυχοθεραπεύτρια, σχετικά με το πώς λειτουργούν τα όνειρα στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία από τη πλευρά των θεραπευόμενων, κατέληξε σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα υπέρ της χρήσης τους εντός αυτής. Φαίνεται λοιπόν, ότι οι θεραπευμένοι συνηθίζουν να μοιράζονται με τους θεραπευτές τους όνειρα, τα οποία είναι παράξενα και έντονα, και κάπως ασυνήθιστα σημαντικά για αυτούς. Συνήθως αυτά τα όνειρα φαίνεται να είναι και ενδεικτικά της θεραπευτικής διαδικασίας τους ή της προσπάθειά τους να ενσωματώσουν δύσκολα συναισθήματά τους. Επίσης το μοίρασμα ενός ονείρου, ιδίως ενός περίεργου ονείρου, φαίνεται να ενισχύει τη θεραπευτική σχέση, η οποία αποτελεί το βασικό θεμέλιο της θεραπευτικής αλλαγής.